Tarla Arazilerinde Yapılaşma ve Mevzuat
5403 ve 3194 Sayılı Kanunlara Göre Güncel Teknik Analiz
📌 1. Tarım Arazilerinin Hukuki Statüsü
Tarla vasıflı taşınmazlar, 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında koruma altındadır. İmar planı bulunmayan (plansız) alanlarda yapılaşma, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin 62. ve 63. maddeleri ile sınırlandırılmıştır. Burada amaç, tarım toprağının amaç dışı kullanımını engelleyerek gıda güvenliğini sağlamaktır.
🏗️ Yapılaşma İçin Altın Kurallar
Tarlaya yasal bir konut (bağ evi vb.) yapabilmek için aşağıdaki şartların aynı anda sağlanması gerekir:
- Parsel Büyüklüğü: Parselin en az 5.000 m² olması şarttır (Md. 63).
- Yol Cephesi: Kadastral yola en az 25 metre cephe bulunmalıdır.
- İnşaat Sınırı: Toplam inşaat alanı %5’i ve 250 m²’yi geçemez.
- Çekme Mesafeleri: Yoldan 10 m, komşu parselden 5 m çekilmelidir.
- Kat Adedi: En fazla 2 kat (H: 6.50m) izin verilir.
🤔 Sıkça Sorulan Sorular (10 Soru – 10 Cevap)
1. 5 dönümden küçük tarlaya hiçbir şey yapılamaz mı?
Konut amaçlı yapı yapılamaz. Ancak tarımsal faaliyet gereği zorunlu olan (kümes, depo vb.) müştemilatlar için Tarım İl Müdürlüğü’nden uygun görüş alınarak sınırlı izinler alınabilir.
2. Tekerlekli Tiny House için ruhsat gerekir mi?
Karayolları yönetmeliğine tabi “çekme karavan” statüsündeki araçlar ruhsat gerektirmez. Ancak toprağa sabitlenmesi, beton dökülmesi veya sürekli konaklama haline gelmesi durumunda İmar Kanunu Md. 2 uyarınca “yapı” sayılır ve yıkım kararı çıkar.
3. Hisseli tapularda her hissedar ev yapabilir mi?
Hayır. Parselin toplam büyüklüğü üzerinden tek bir yapılaşma hakkı vardır. Tüm hissedarların muvafakati ve 5.000 m² kuralı esastır.
4. Konteyner koymak yasak mı?
İzin almadan tarım arazisine konteyner koymak, 5403 Sayılı Kanun uyarınca “tarım arazisinin bozulması” olarak değerlendirilir ve ağır para cezası ile tahliye gerektirir.
5. Belediye mi yoksa Tarım İl Müdürlüğü mü yetkili?
Her ikisi de. Önce Tarım İl Müdürlüğü’nden “Tarım Dışı Kullanım İzni” alınmalı, ardından Belediye veya Özel İdare’den yapı ruhsatı talep edilmelidir.
6. Tarlaya elektrik ve su nasıl bağlanır?
Sadece yapı ruhsatı veya yapı kullanma izni (iskan) olan yapılara yasal abonelik verilir. Kaçak yapılara abonelik verilmesi suç teşkil eder (TCK 184).
7. Zeytinlik alanlarda yapılaşma mümkün mü?
3573 Sayılı Zeytincilik Kanunu uyarınca, zeytinlik sahalara 3 km mesafede konut veya tarımsal sanayi dışı yapı yapılamaz. Koruma düzeyi çok yüksektir.
8. Tarla ifraz (bölme) işlemi yapılabilir mi?
5403 Sayılı Kanun uyarınca “asgari tarımsal arazi büyüklüğü”nün (genelde 20 dönüm) altındaki tarlalar bölünemez ve küçük parsellere ayrılamaz.
9. Hobi bahçeleri yasal mı?
Tarım arazilerinin kooperatifleşme yoluyla bölünerek hobi bahçesi yapılması 7255 sayılı kanunla kesin olarak yasaklanmıştır ve cezası hapis/yıkımdır.
10. Prefabrik ev betonarme sayılır mı?
Mevzuat açısından malzemenin prefabrik veya taş olması fark etmez. Temele bağlı her şey “yapı” statüsündedir ve aynı ruhsat kurallarına tabidir.
⚠️ Kaçak Yapılaşmanın Ağır Sonuçları
İzinsiz yapılaşma durumunda karşılaşılabilecek yasal süreçler:
- Para Cezası: İmar Kanunu Md. 42 ve 5403 Sayılı Kanun Md. 20 uyarınca çift yönlü ceza.
- Yıkım Kararı: Md. 32 uyarınca belediye encümeni tarafından alınan kesin yıkım kararı.
- Hapis Cezası: TCK Md. 184 (İmar Kirliliğine Neden Olma Suçu) kapsamında 1 yıldan 5 yıla kadar hapis istemi.
Profesyonel Arazi Analizi
Arazinizin tarımsal sınıfını (Mutlak, Dikili, Marjinal) öğrenmek ve yapılaşma raporu almak için uzmanlarımıza danışın.
📥 BAŞVURU DİLEKÇELERİNİ İNDİRYasal Uyarı: Bu içerik 5403 ve 3194 sayılı kanunlar çerçevesinde bilgilendirme amaçlıdır. Yerel belediye kararları ve imar planları farklılık gösterebilir. Kesin işlem öncesi imarX AI asistanımızdan teyit alınız.
⚠️ Yasal Uyarı ve Sorumluluk Reddi
Bu web sitesinde yer alan teknik bilgiler, analizler, kanun maddeleri ve Sıkça Sorulan Sorular (FAQ) bölümündeki yanıtlar tamamen bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki bir danışmanlık veya resmi teknik rapor niteliği taşımamaktadır.
İmar mevzuatı, 3194 Sayılı İmar Kanunu ve ilgili yönetmelikler zaman içerisinde idari kararlar veya yeni yasal düzenlemelerle değişikliğe uğrayabilmektedir. Uygulamada, her taşınmazın kendine özgü imar durumu, tapu kütüğü ve yerel belediye meclis kararları farklılık gösterebilir. Bu nedenle, herhangi bir inşai faaliyete başlamadan, tapu işlemi tesis etmeden veya idari başvuru yapmadan önce mutlaka güncel mevzuatın kontrol edilmesi ve yetkili idarelerden (Belediye veya İl Özel İdare) resmi teyit alınması zorunludur.
Bu içerikteki bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden doğabilecek maddi veya manevi zararlardan imarX PRO ve içerik sağlayıcıları sorumlu tutulamaz. Kesin ve bağlayıcı bilgi için teknik müşavirliğimizden veya ilgili kurumların Fen İşleri müdürlüklerinden profesyonel destek almanız önerilir.
