Taban Alanı (TAKS) ve Madde 20 Uygulama Rehberi
Yapıların arazi üzerindeki ayak izini belirleyen teknik kriterler ve istisnalar.
Bir yapının arazi üzerindeki sınırlarını belirleyen Taban Alanı, sadece mimari bir sınır değil, aynı zamanda mülkiyetin ve yerleşim planının anayasasıdır. Madde 20, yapının zemine bastığı alanı tanımlarken, nelerin bu “ayak izine” dahil olup nelerin dışarıda tutulacağını keskin çizgilerle belirler.
📐 Şematik Analiz: Taban Alanı Nasıl Hesaplanır?
Temel Kural: Zemine oturan en dış çeperdeki kolonların dış yüzeylerinin en kısa doğru parçalarıyla birleştirilmesiyle belirlenen alandır.
- Kolon Üstü Yapılar: Etrafı açık kolonlar üzerinde yükselen yapılarda, kolonların dış yüzeyleri esas alınır.
- Bodrum Sınırı: Kısmen veya tamamen açığa çıkan bodrumlar, asla üstteki taban alanı katsayısını (TAKS) geçemez.
📊 Taban Alanına Dahil Edilmeyen (Muaf) Alanlar
Aşağıdaki tablo, yönetmeliğin 8. fıkrası uyarınca TAKS hesabına dahil edilmeyen kritik kalemleri içerir:
| Kategori | Kapsam ve Muafiyet Şartı | Yasal Kaynak |
|---|---|---|
| Sosyal Donatı | Ortak alan çocuk bakımevlerinin 75 m²’si | Madde 20/8-k (2025) |
| Sağlık Merkezi | Aile Sağlığı Merkezlerinin 60 m²’si | Madde 20/8-l (2025) |
| Peyzaj / Havuz | Açık havuzlar, kameriye, pergola (Bahçenin %20’sini aşmamak kaydıyla) | Madde 20/8-b |
| Dikey Sirkülasyon | Temele inen asansör boşlukları, ışıklıklar, şaftlar | Madde 20/8-e |
| Enerji / Teknik | Güneş panelleri (kaide hariç), trafo, jeneratör, ısı merkezi | Madde 20/8-f, ğ |
| Güvenlik | Bekçi kulübeleri (Max 6 m²) ve bahçe duvarları | Madde 20/8-ç |
❓ Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Bahçeye yapılan açık havuz taban alanını doldurur mu?
Hayır. Bağımsız bölümün eklentisi niteliğinde olmayan, ana taşıyıcı sisteme bütünleşik olmayan ve bahçe alanının %20’sini geçmeyen açık havuzlar taban alanına dahil edilmez.
2025 yılındaki kreş muafiyeti neyi kapsamaktadır?
13/8/2025 tarihli güncelleme ile, ortak alan vasfındaki gündüz çocuk bakımevlerinin 75 m²’lik kısmı taban alanı hesabının dışında tutulmuştur.
Asansör boşlukları her durumda muaf mıdır?
Asansör boşluklarının muaf olabilmesi için temele kadar inmesi ve asgari ölçülerde olması şartı aranır. Bu şartları sağlayan şaftlar taban alanına dahil edilmez.
Geleneksel mimari yapılarda duvar kalınlığı avantajı nedir?
Zemin dahil 3 katı geçmeyen yığma taş binalarda, taşıyıcı dış duvarların 25 cm’den fazla olan kısımları geleneksel mimariyi teşvik amacıyla taban alanına dahil edilmez.
Açık otoparklar taban alanını etkiler mi?
Yönetmeliğin 20/8-h maddesi uyarınca açık otoparklar taban alanına dâhil edilmeyen kullanımlar arasında yer almaktadır.
Kanopiler ve saçaklar TAKS hesabına girer mi?
Akaryakıt pompaları hariç kanopiler ve binaların giriş saçakları (markizler) taban alanına dâhil edilmez.
⚠️ Yasal Uyarı ve Sorumluluk Reddi
Bu web sitesinde yer alan teknik bilgiler, analizler, kanun maddeleri ve Sıkça Sorulan Sorular (FAQ) bölümündeki yanıtlar tamamen bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki bir danışmanlık veya resmi teknik rapor niteliği taşımamaktadır.
İmar mevzuatı, 3194 Sayılı İmar Kanunu ve ilgili yönetmelikler zaman içerisinde idari kararlar veya yeni yasal düzenlemelerle değişikliğe uğrayabilmektedir. Uygulamada, her taşınmazın kendine özgü imar durumu, tapu kütüğü ve yerel belediye meclis kararları farklılık gösterebilir. Bu nedenle, herhangi bir inşai faaliyete başlamadan, tapu işlemi tesis etmeden veya idari başvuru yapmadan önce mutlaka güncel mevzuatın kontrol edilmesi ve yetkili idarelerden (Belediye veya İl Özel İdare) resmi teyit alınması zorunludur.
Bu içerikteki bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden doğabilecek maddi veya manevi zararlardan imarX PRO ve içerik sağlayıcıları sorumlu tutulamaz. Kesin ve bağlayıcı bilgi için teknik müşavirliğimizden veya ilgili kurumların Fen İşleri müdürlüklerinden profesyonel destek almanız önerilir.