🏗️ Serpinti Sığınağı Zorunluluğu: Hangi Yapılarda Yapılması Gerekir?
İmar projelerinin hazırlık aşamasında en çok dikkat edilen ve mimari projeyi doğrudan etkileyen unsurlardan biri sığınak zorunluluğudur. Sığınak Yönetmeliği’nin 7. maddesi, hangi yapıların serpinti sığınağı bulundurması gerektiğini net kriterlerle belirlemiştir. Bu kriterler; yapının kullanım amacı, bağımsız bölüm sayısı ve emsal alan büyüklüğüne göre şekillenmektedir.
Bu rehberimizde, ruhsat sürecinde kritik rol oynayan sığınak zorunluluklarını güncel mevzuat çerçevesinde inceliyoruz.
📊 Sığınak Zorunluluk Tablosu (Özet Şema)
Hangi yapı için hangi kriterin geçerli olduğunu hızlıca anlamak için aşağıdaki tabloyu inceleyebilirsiniz:
| Yapı Türü | Zorunluluk Eşiği |
|---|---|
| 🏠 Konut Yapıları | 10 ve üzeri Bağımsız Bölüm |
| 🏢 Konut Dışı Yapılar | 1500 m² ve üzeri Emsal Alan |
| 🏛️ Resmi Binalar | 1000 m² ve üzeri Emsal Alan |
| 🏨 Oteller/Yurtlar | 51 ve üzeri Yatak Sayısı |
| 🏥 Sağlık/Bakım Evleri | 26 ve üzeri Yatak Sayısı |
| 🏭 Sanayi Tesisleri | 2000 m² ve üzeri Emsal Alan |
1. Konut ve Karma Kullanımlı Yapılarda Kriterler
Konutlarda sığınak zorunluluğu sadece bağımsız bölüm sayısına bakılarak belirlenmez. Eğer binada hem konut hem de ticari alan (karma kullanım) varsa iki farklı kriter devreye girer:
- Bağımsız Bölüm Bazlı: Binadaki konut sayısı 10 ve üzerindeyse serpinti sığınağı zorunludur.
- Alan Bazlı: Bağımsız bölüm sayısı 10’un altında kalsa dahi, binanın toplam emsal alanı 1500 m²’yi aşıyorsa sığınak yapılması şarttır.
2. Sosyal ve Ticari Tesislerde Kapasite Faktörü
Toplu yaşamın ve konaklamanın yoğun olduğu tesislerde “metrekare” yerine “insan kapasitesi” (yatak sayısı) baz alınır. Bu düzenlemenin amacı, acil durumlarda tesiste bulunan kişi sayısına orantılı bir sığınma alanı sağlamaktır.
Önemli İstisna: AVM, kültür merkezi veya tiyatro gibi yapılarda; bodrum katta sığınak standartlarına uygun inşa edilmiş sinema ve konferans salonları, zorunlu sığınak alanından mahsup edilebilir. Bu, mimari tasarımda ciddi bir yer tasarrufu sağlar.
3. Ortak Sığınak ve Site Uygulamaları
Birden fazla bloktan oluşan sitelerde veya toplu yapılarda her blok altına ayrı sığınak yapma zorunluluğu yoktur. Maliklerin ve tasarımcıların talebi doğrultusunda, parselin uygun bir noktasında tüm blokların ihtiyacını karşılayacak merkezi bir ortak sığınak inşa edilebilir.
Ancak bu durumun bir şartı vardır: Ortak sığınak yeri mimari projede ve tapuda belirlenmeden kat mülkiyeti kurulamaz veya yapı ruhsatı işlemleri tamamlanamaz.
⚖️ Yasal Uyarı ve Uygulama Notu
Bu makale, 2025 yılı güncel Sığınak Yönetmeliği çerçevesinde genel bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. İmar planlarındaki özel hükümler veya yerel idarelerin (Belediye/Valilik) ek kriterleri değişiklik gösterebilir. Proje aşamasında ilgili idareden “Sığınak Ön Görüşü” alınması tavsiye edilir.
Arsanızın TAKS, KAKS, Otopark ve Sığınak ihtiyaçlarını mevzuata uygun hesaplayın.
Kaç daireden sonra sığınak zorunludur?
Konut amaçlı binalarda bağımsız bölüm sayısı 10 ve üzerine çıktığında sığınak yapılması mecburidir. 10 dairenin altındaki binalarda ise alan kriterine bakılır.
Dükkanlarda sığınak zorunluluğu nedir?
Ticari binalarda (konut dışı) emsal alanı 1500 m² ve üzerinde ise sığınak aranır. Resmi kurumlarda bu sınır 1000 m²’dir.
Otellerde sığınak kriteri nasıldır?
Konaklama tesislerinde yatak sayısı esas alınır. 51 yatak ve üzeri kapasiteye sahip otel, yurt veya koğuşlarda sığınak zorunludur.
⚠️ Yasal Uyarı ve Sorumluluk Reddi
Bu web sitesinde yer alan teknik bilgiler, analizler, kanun maddeleri ve Sıkça Sorulan Sorular (FAQ) bölümündeki yanıtlar tamamen bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki bir danışmanlık veya resmi teknik rapor niteliği taşımamaktadır.
İmar mevzuatı, 3194 Sayılı İmar Kanunu ve ilgili yönetmelikler zaman içerisinde idari kararlar veya yeni yasal düzenlemelerle değişikliğe uğrayabilmektedir. Uygulamada, her taşınmazın kendine özgü imar durumu, tapu kütüğü ve yerel belediye meclis kararları farklılık gösterebilir. Bu nedenle, herhangi bir inşai faaliyete başlamadan, tapu işlemi tesis etmeden veya idari başvuru yapmadan önce mutlaka güncel mevzuatın kontrol edilmesi ve yetkili idarelerden (Belediye veya İl Özel İdare) resmi teyit alınması zorunludur.
Bu içerikteki bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden doğabilecek maddi veya manevi zararlardan imarX PRO ve içerik sağlayıcıları sorumlu tutulamaz. Kesin ve bağlayıcı bilgi için teknik müşavirliğimizden veya ilgili kurumların Fen İşleri müdürlüklerinden profesyonel destek almanız önerilir.
