İmar Kanunu Madde 34: İnşaat, Tamirat ve Şantiye Güvenlik Tedbirleri
İmar Kanunu’nun 34. Maddesi, inşaat ve tamirat aşamalarında hem kamu mallarının (yol, kaldırım, altyapı) hem de yayaların/taşıtların güvenliğini sağlamak amacıyla getirilmiş sert yaptırımları olan bir maddedir. Şantiyenin kurulum aşamasında müteahhitleri ve yapı sahiplerini doğrudan bağlayan emredici kurallar içerir.
- Kesin Yasak: Yol, yaya kaldırımı ve yeraltı/yerüstü altyapı tesislerinin işgal edilmesi veya tahrip edilmesi yasaktır.
- 3 Metre Kuralı: Yapı yola 3 metre veya daha yakınsa, inşaatın önü tahta perdeyle kapatılmak zorundadır.
- 15 cm Kuralı: Zemin kattaki dükkanların ön bahçe merdivenlerinde rıht yüksekliği (basamak) maksimum 15 cm olabilir.
1. Şantiye Çevre Güvenliği ve Tahta Perde Zorunluluğu
Kanun, inşaat, tamirat, bahçe tanzimi veya ağaçlandırma sırasında çevreye zarar verilmesini engellemek için mülk sahibini ve inşaatı üstlenen kişiyi/kuruluşu (müteahhidi) birinci dereceden sorumlu tutar. Taşıt ve yaya trafiğinin zorlaştırılmaması ana kuraldır.
3 Metre Kuralı ve Gece Aydınlatması
Eğer inşa edilecek yapı, yol sınırına 3 metre veya daha az bir mesafede yapılıyorsa;
Her türlü tehlikeyi önleyecek şekilde yapı önünün tahta perde (veya belediyenin uygun göreceği münasip bir malzeme) ile kapatılması ve geceleri mutlaka aydınlatılması mecburidir.
İmarX’e Ücretsiz Katılın!
Mevzuat AI asistanını sınırsız kullanmak, şantiye yönetimi modüllerine erişmek ve profesyonel yapı araçlarını denemek için hemen aramıza katılın.
2. Yaya Kaldırımı İşgali ve İzin Şartları
İnşaat alanının darlığı sebebiyle bazen kamuya ait yaya kaldırımlarının kullanılması zaruri hale gelebilir. Normal şartlarda yolun ve kaldırımın işgali yasak olsa da, kanun burada bir istisna tanımlamıştır.
Eğer yapı doğrudan yol kenarına yapılıyorsa, ilgili idare (belediye veya valilik) tarafından durum değerlendirilir. Zaruri görülen hallerde, yayalar için uygun ve güvenli bir geçiş (tünel, koridor vb.) sağlamak şartıyla yaya kaldırımlarının bir kısmının geçici olarak işgal edilmesine müsaade edilebilir. Ancak olası bir kazada sorumluluk tamamen inşaatı üstlenen firmadadır.
3. Zemin Kat Dükkanlar ve Ön Bahçe Düzenlemeleri
Ticari alanların yaya trafiğiyle entegrasyonunu sağlamak için madde 34, zemin katında dükkan bulunan binalara özel kurallar getirmiştir:
- Zemin katlarda dükkan yapılmasına izin verilen yapılarda, ön bahçeler yaya kaldırımı ile aynı seviyede ve yayaya açık bulundurulmak zorundadır.
- Bu alanlara yayaların can güvenliğini tehlikeye düşürecek duvar veya engeller (manialar) inşa edilemez.
Merdiven Rıht Yüksekliği Sınırı
Kot farkından dolayı bu ticari alanlarda parsel hudutlarına (sınırlarına) merdiven yapılması zaruri bir hal alırsa, yapılacak merdivenlerin rıht yüksekliği 0,15 metreden (15 santimetre) fazla olamaz. Bu kural engelli erişimi ve yaya güvenliği açısından tavizsiz uygulanır.
Madde 34 Görev ve Sorumluluk Tablosu
| Uygulama Alanı | Yasal Şart / Zorunluluk |
|---|---|
| Yola 3 Metreden Yakın Yapılar | Ön cephe tahta perde vb. ile kapatılmalı ve gece aydınlatılmalıdır. |
| Yol Kenarı (Sıfır) Yapılar | Zaruri hallerde belediye izni ve güvenli geçiş şartıyla kaldırım işgal edilebilir. |
| Dükkan Ön Bahçeleri | Kaldırımla aynı hizada olmalı, duvar/engel yapılmamalıdır. |
| Ticari Parsel Sınırı Merdivenleri | Rıht (basamak) yüksekliği maksimum 15 cm olmalıdır. |
